وقتی «آژانس بینالمللی انرژی اتمی» موظف به حفظ اسرار همه كشورهاست بهجز ایران!

ارائه این اطلاعات از سوی كشورهای عضو، به ویژه ایران، در دو قالب اصلی ارائه اسناد و مدارک درباره فعالیتهای هستهای و بازدید بازرسان این آژانس از تأسیسات هستهای كشورها صورت میگیرد. به عبارت دقیقتر، آژانس بینالمللی انرژی اتمی با فرستادن بازرسان خود به كشورهای عضو، از روند فعالیت برنامه هستهای كشورها، برای نظارت بر صلحآمیز بودن آن گزارش تهیه میكنند.

این موضوع با توجه به ماهیت فنی آژانس و آنچه در اساسنامه این نهاد قید شده، موضوع عجیبی نیست، چراكه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، موظف به حفظ اسرار كشورهاست اما موضوع زمانی پیچیده میشود كه گویا آژانس قصد ندارد معاهده خود را درباره حفظ اسرار كشورها به طور كامل اجرایی كند، به عبارت دقیقتر آنها فقط علاقه به دریافت اطلاعات دارند و قرار نیست تضمینی برای حفظ اسرار هستهای كشورمان بدهند.

این موضوع با توجه به نفوذ شدید دشمنان ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی از جمله آمریكا و اسرائیل از شدت بیشتری برخوردار است. نمونه این موضوع را میتوان در افشای لیست دانشمندان هستهای كشورمان برای اعمال تحریمها علیه آنان توسط شورای امنیت در گذشته جستوجو كرد. علاوه بر این، نام دانشمندانی كه تاكنون هدف ترور تیمهای تروریستی قرار گرفتهاند را هم به راحتی میتوان در لیست اطلاعاتی ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیدا كرد. به عنوان نمونه، اخبار مستندی موجود است كه بازرسان آژانس مدتی قبل از شهادت مصطفی احمدیروشن با وی دیدار كردهاند، بنابراین میتوان عامل اصلی افشای این نامها را بازرسان آژانس انرژی اتمی و سپس عدم پایبندی این نهاد مهم بینالمللی به معاهدات خود عنوان كرد.

اخیرا نیز خبرگزاری آمریكایی آسوشیتدپرس اسنادی را منتشر كرد که بیان کننده مسائل محرمانه مذاكرات هستهای ایران و 5+1 و بخشی از برنامه بلندمدت هستهای كشورمان بود.

بعد از این اتفاق سخنگوی سازمان انرژی اتمی ضمن اعتراض به انتشار این اسناد كه به گفته او محرمانه بوده، انگشت اتهام خود را به سمت آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشانه رفت و گفت: «تلقی ما این است كه این اسناد از آژانس درز كرده است.»

این اعتراض سخنگوی سازمان انرژی اتمی و اتهامی كه متوجه آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، میتواند بار دیگر پروندهای را باز كند كه در آن ایران ضربات متعددی را از درز اطلاعاتش توسط این آژانس خورده است؛ ضرباتی كه از خرابكاری در تأسیسات هستهای كشورمان آغاز شد و تا ترور دانشمندان هستهای كشورمان نیز پیش رفت.

جاسوسانی در قامت بازرس

نكته مهمتر در این میان، حضور برخی جاسوسان سازمانهای امنیتی در قالب بازرس در تأسیسات هستهای كشورمان است؛ افرادی كه به دنبال جمعآوری اطلاعات از نقاط حساس هستهای كشورمان و حتی مختصات جغرافیایی آن برای طرحهای خرابكارانه هستند، البته سازمانهای جاسوسی نیز در این میان بیكار ننشستهاند، چراكه بر اساس قوانین حاكم بر آژانس، كشورهای مورد بازرسی این حق را دارند كه اسامی بازرسان را پیش از ورود به كشور مورد تأیید قرار دهند و در صورتی كه برخی از آنان را به عنوان عناصر نامطلوب قلمداد كنند از تیم بازرسی حذف كنند. درست در این نقطه است كه سازمانهای جاسوسی دست به كار میشوند و از طریق برقراری ارتباط با بازرسان آژانس در ازای پرداخت مبالغ كلان خواستار خرید اطلاعات محرمانه تأسیسات كشورمان میشوند.

علاوه بر این میتوان به نمونه عراق و ماجرای جاسوسی از این كشور پیش از جنگ آمریكا اشاره کرد. بر این اساس، در سال 1991 و زمانی كه كمیسیون ویژه سازمان ملل متحد، برای نظارت كامل بر تعهدات عراق مبنی بر پرهیز از دستیابی به سلاحهای كشتارجمعی آغاز به كار كرد، بسیاری از بازرسانی كه تحت پوشش سازمان به عراق رفت و آمد میكردند، دقیقاً مشغول ارزیابی و رصد دائمی توان نظامی صدام و گزارش آن به مقامات وزارت دفاع آمریكا و سازمان اطلاعات مركزی این كشور بودند.

استفاده از بازرسان تسلیحاتی به ویژه در ماههای آخر سال 2002 و چندماه پیش از حمله نظامی آمریكا به عراق شدت زیادی به خود گرفت. این بازرسان صرفاً به بهانه واهی یافتن سلاحهای كشتار جمعی به عراق آمدند اما همه به خوبی میدانستند كه عراق نه تنها در آن مقطع سلاحهای كشتارجمعی نداشت بلكه حتی از لحاظ توان نظامی نیز در پایینترین سطح خود در 20 سال گذشته قرار گرفته بود.

در همین راستا، ولی الله نانواکناری نماینده مردم بابلسر و فریدونکنار در مجلس شورای اسلامی درباره ضرورت یا عدم ضرورت محرمانه بودن برنامه 15ساله آتی هستهای کشورمان گفت: در این باره که مردم محرم سرنوشت خود هستند شکی نیست لذا باید در این باره بحث و گفتگو صورت گیرد تا ببینیم آیا برنامه 15ساله آتی هستهای کشورمان مسألهای محرمانه برای ملت شریف ایران محسوب میشود یا خیر.

وی تصریح کرد: این قضیه باید مدنظر سازمان انرژی اتمی کشورمان باشد که مجلس در همه مسائلی که در سطح بین المللی به وجود میآید باید در جریان موضوعات باشد بنابراین جزئیات برنامه 15 ساله آتی هستهای کشورمان باید در اختیار نمایندگان قرار گیرد تا آنها تأیید کنند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: موضوع مهم دیگر اطمینان یا عدم اطمینان به محرمانه نگه داشته شدن جزئیات برنامههای هستهای کشور از سوی طرف خارجی است که همانطور که تاریخ ثابت کرده نمیتوان این اعتماد را به آنها داشت که مسائل داخلی کشور ما را به صورت محرمانه نگه دارند.

لزوم حساسيت در برخورد با آژانس

در نهايت با مرور آنچه تاكنون عنوان شده و تأكيد بر نمونههای رخ داده در كشور و خارج از كشور، بايد اين نكته را به مسئولان هستهای كشور گوشزد كرد كه در برخورد با آژانس بينالمللی انرژی اتمی، صرفاً نباید به موضوعات فنی توجه کنیم بلکه همواره باید خود را برای برخورد با عهدشكیهای اين مجموعه كه تحت سيطره قدرتهای مخالف ايران است، آماده كنيم.

علاوه بر اين مجلس و دولت بايد با اتخاذ تدابير هوشيارانه و آمادگی كامل به استقبال بازرسانی بروند كه قرار است در آينده بار ديگر از تأسيسات هستهای كشور بازديد كنند و با ملزم کردن نهادهای امنيتی و اطلاعاتی کشور جهت كوتاه كردن دست دشمنان از منافع ملی كشورمان بکوشند؛ واقعيتی كه لزوم آن شكلگيری هماهنگی كامل ميان دستگاههای ذيربط در پرونده هستهای كشورمان را میطلبد.